Reizen door Jamaica laat een diepe indruk achter. Het is een combinatie van happiness, prachtige natuur, vrolijke mensen maar ook de armoede met de schrijnende politieke geschiedenis. Mijn solo reis door het land van ‘Wood and Water’ liet me vooral de perfecte schoonheid zien en het uitbundige geluk ervaren, van zowel de helende natuur als de Jamaicanen zelf.

1. Downtown – Kingston

Vanaf Fletcherland wandelde ik naar de Parade, het plein met het fontein, de bushalte, sigarettenverkopers en de winkelstraten met straatverkopers er om heen. Het was februari 2013 en de mensen op straat groette me. Schoolkinderen achter me, raakten voorzichtig m’n hand aan en voelde aan mijn haar. Tieners riepen me, verkopers keken me verwonderd na, een jonge vrouw noemde me dapper en een stokoud vrouwtje pakte mijn hand en wilde niet meer loslaten: ze dankte me dat ik Jamaica kwam bezoeken en keek me zo vereerd en blij aan.
Ik was hier niet op voorbereidt maar ik voelde me veilig en prettig alsof ik hier altijd had gewoond. Veel in Jamaica deed me denken aan 25 jaar geleden toen ik door Tanzania reisde.


Ik liep richting de oceaan waar ik sindsdien vaak een verse juice dronk bij een oude kokosnoot-straatverkoper. Er werd altijd ergens een plekje vrijgemaakt zodat ik even kon zitten.

2. De zoete geur van fruit –  Ginger House, Portland

Een meloen straatverkoper met zangambities ontmoette ik in down town Kingston. Zodoende kwam ik middels shared taxi’s in Ginger House terecht waar ik logeerde in het huisje bij zijn ouders. Kippen scharrelden rond het vochtige, oude huis. Koud douchen kon buiten, tussen de bomen en koken gebeurde op houtvuur. De vanzelfsprekende gastvrijheid overtrof alles!

De volgende dag verkennen we de omgeving. We gaan naar de rivier, zwemmen en trekken de heuvels in op zoek naar mango’s en kokosnoten. Vers van de palmboom drink ik de heerlijkste juice. Ik zie hoe yam groeit en leer het verschil tussen ‘plantin’ en ‘banana’. De heuvels strekken zich eindeloos voor me uit, bedekt met allerlei fruitbomen en gewassen. Ik ben omringd door rijkdom in al haar puurheid.

‘s Avonds in de local bar speelden mannen aan een zelfgemaakte, houten tafel domino. Ik dronk er mijn eerste Magnum: een zoet goedje dat ze wijn noemen, en keek uit over de snel stromende rivier aan de overkant van de weg.

3. Off the beaten path – Gut River

In het meest afgelegen gebied aan de zuidkust van Jamaica, waar winkels en wifi connecties ontbreken, zouden we, Everton en ik, een nachtje kamperen. De omgeving is puur en waanzinnig prachtig en ondanks de stijve spieren in de ochtend besloot ik elke dag nog één nachtje te blijven. Tot er een hele week voorbij was gegaan.

We gingen samen met Gully en iemand die we onderwg tegen kwamen op grotten-jacht en liepen uren de berg op naar Cross Key. Onderweg plukte we mango’s van de bomen. NIets smaakt zo goed als dat. In Cross Key Hotel dronken we een biertje en genoten we van het prachtige uitzicht.
Tijdens de afdaling viel de schemer in, Gully maakte grapjes en Everton begon de geesten goed te stemmen met gebeden. Wat een avontuur!


Urenlang keken we in de vroege ochtend naar de vissers en hielpen mee visnetten binnenhalen. We mochten mee op de boot en werden bij ons tentje afgezet. De meekregen vissen wreven we in met zout en lieten deze in de zon drogen. Wekenlang hebben we hiervan gegeten.


Al die dagen kookten we op houtvuur, zwommen we in de Blue Hole en maakte wandelingen langs het strand. We verzamelede dood koraal, keken naar de zonsopkomst, volgede de golven van de oceaan met onze ogen en tuurlde naar de bergen. We leefden in volledige harmonie met de natuur, zonder tijd en volkomen gelukkig.

4. Rastafari – Nine Mile

Wat ik het meest bijzondere aan Nine Miles vind, zijn die groene ronde heuveltoppen die ’s avonds in nevelen zijn gehuld en waardoor ik echt dat mystieke gevoel kreeg uit de song van Bob Marley. Meer nog eigenlijk dan het mausoleum zelf, dat weer een heel andere energie uitstraalt.

Ik verbleef in een homestay bij de family van Donna. Van haar kreeg ik in de vroege morgen verse kruidenthee op bed. Ik ging mee om op het boerenland te werken. De buurman, Sledge – neef van Bob Marley, herkende ik uit de documentaire. Hij riep me en we praatte wat. Hij vertelde de meest vrolijke achtergrondverhalen. In het drop leerde ik de drummer uit de band van het mausoleum kennen: Rasta Alvin. Hij gaf een paar lessen op de Nyabinghi drum. Zo leerde ik van de ‘heartbeat’.

Bij de gate wachten de verkopers op toeristen. ‘Ganja’ werd door een luikje in de zijmuur verhandeld. Ik sprak Rasta’s die prachtige boeken hadden over Rastafari en medicinale kruiden en ik kocht een koel drankje bij de jongen uit de bar om de hoek.

Door al deze bijzondere contacten met de Jamaicanen uit het drop, heeft Nine Miles een speciaal plekje in mijn hart veroverd.

5. Hike naar de top –  Blue Mountains Deel 1.

Met een shared taxi en de 4WD belandde ik in Whitfield Hall: een oude, gerestaureerde en nog in gebruik zijnde koffie plantage in de prachtige, groene bergen. Whitfield Hall ligt op wandelafstand (3 uur) van de Blue Mountain top. Er is hier geen elektriciteit, ijskoud water voor een frisse douche, een openhaardvuur en er wordt heerlijk voor je gekookt. Op deze plantage wordt de Blue Mountain koffie verbouwd, geplukt en gebrand. Ik weet er nu alles van want na drie nachten regen en dus een onbegaanbaar pad, brak eindelijk het moment aan voor de toppoging door de jungle.

Samen met twee anderen en de berggids vertrokken we in het donker voor een drie uur durende klim. Het pad was door de gevallen regen in de laatse nachten modderig en glad, maar we stegen in goed tempo.
Precies met zonsopkomst arriveerden we op de top. Wat een magnifiek uitzicht! We waren boven de wolken en probeerden Cuba te ontdekken. En aan de ander kant keken we uit over Kingston. Foto’s en nog meer foto’s, een snack en wat drinken. Dan afdalen, want man… wat was het koud!

Tijdens de afdaling zag ik honderden verschillende varens, bloemen, planten en fantastische uitzichten. Uitgelaten en voldaan kwamen we, na nog eens drie uur, terug bij Whitfield Hall waar een heerlijk ontbijt op ons stond te wachten.

6. Uitzicht over bergen en rivieren –  Blue Mountains  Deel 2.

Na het fantastische ontbijt bij Whitfield Hall besloot ik binnendoor terug te lopen naar Mavis Bank. Het zou niet al te moeilijk zijn. Toch was het even wennen om zonder plattegrond op eigen houtje door onbekend gebied te trekken. Maar ik vond de rivier die ik over moest steken om bij de weg te komen en dan zou het niet al te ver meer zijn.


Door alle regen stond het water hoog en zag de rivier er wild uit. Ik trok mijn schoenen uit en stippelde een route uit. Bijna aan de overkant gekomen, hoorde ik iemand zingen: een jongeman kwam aanlopen om in de rivier een bad te nemen. De verrassing op zijn gezicht was grappig; onverwachts kwam een blanke vrouw wadend door de rivier zijn kant oplopen. Ook hier in dit verlaten stuk van de berg heb ik alleen maar vriendelijkheid ervaren.


Aangekomen bij het dorp Mavis Bank haalde ik iets te drinken bij het lokale winkeltje. Vanaf de overkant klonk het: ‘whity, whity, come here!’ Drie jongemannen wuifden naar me.
Ik stak over. De bravoure verdween. Glimlachend maar bedeesd werden er allerlei vragen gesteld. Wat ik hier deed, waar ik vandaan kwam, waar ik heen ging, enovoort. We praatten een tijdje tot ze riepen: ‘Dank je wel voor het gesprek, de meeste vrouwen komen niet als we roepen, maar het was leuk. Alleen moet je nu gaan want daar is je taxi!’ Dit vond ik weer erg leuk: Jamaicanen zijn enorm behulpzaam en vriendelijk!

7. Hidden gem – Treasure Beach

Het was een lange, vermoeiende reis vanaf Kingston met shared taxi’s naar Treasure Beach waar ik in Pedro Bay verbleef. Mijn kamer had een dakterras bij Rasta Viking en het uitzicht was prachtig.
Ik maakte wandelingen langs de kust, over rotsen klauterend om bij het dorp Frenchman Bay te komen. Hier vind restaurants, hotels, winkeltjes en barretjes. Bij het strand kun je pootje baden. Zwemmen is echter risicovol en wordt door de sterke stroming afgeraden.

In het dorp ontmoette ik iemand die me uitnodigde naar een nabijgelegen rivier te gaan. Via een slingerende dirt road arriveerden we bij een afgelegen deel van Black River. Met bar uiteraard. Bij een kleine inham was een touw aan een tak gebonden. Al zwierend konden we ons zo in de rivier laten vallen. Alhoewel Black River bekend staat om haar krokodillen waren die niet in dit stukje van de rivier, volgens de locals. In ieder geval was het een heerlijk uitje met het gevoel van eeuwige rust en vrijheid.

8.‘Tour de Jamaica’ – Blue Mountains fiets avontuur

Door eindeloos groen met prachtige vergezichten hobbelde ik op mijn mountainbike de smalle bergweg af. Slingerend langs watervallen en koffieplantages, soms een klimmetje, werd ik toegezwaaid door de bergbewoners die riepen: ‘Whity, What a gwaan?’ Ik voelde euforie en zwaaide enthousiast terug.

Deze ochtend was ik vroeg vertrokken vanaf Eits Café, waar ik overnachtte. In tegenstelling tot georganiseerde tours warbij je met foets en al naar de Cap werd gebracht zodat je enkel naar beneden oefde te suisen, had ik het plan opgevat om na de afdaling en een verdiende pauze ook weer naar boven the fietsen; een ‘tour de Jamaica’. Ik was fit dus dat moest wel lukken, dat vonden ze bij Eits ook, maar stoer was het wel.

Tijdens de afdaling was de weg net na Section weggeslagen en moest ik een stukje met de fiets, over een 40 cm breed paadje, langs een griezelige afgrond. Ik was wel wat gewend door mijn hoogalpiene bergtochten in de Alpen dus ik ging ervoor. Later die dag zou ik merken dat er ook ‘n veilige omweg was.

Ik passeerde nog een half vergane brug, meer dorpjes en zwaaiende mensen en hield pauze aan het keizelstrand van Buff Bay. Voor het donker wilde ik echter terug zijn, mijn pauze was daarom niet zo lang, genoeg om iets te kunnen eten en te drinken.

De zon stond op z’n hoogst toen ik me weer in het zadel hees. Al snel merkte ik dat het te warm was en ik te langzaam ging. Bij een local restaurantje langs de rivier stopte ik voor ‘n tweede lunch, in de hoop dat het met een uurtje veel beter zou gaan

Het was duidelijk dat ik dit avontuur overschat had; het was nog steeds erg warm en de berg was steil. Vijf uur meende ik nodig te hebben voor de terugreis. Steeds vaker stapte ik even af. Soms kwam een vrachtwagen voorbij gescheurd, maar verder was ik alleen.
Alleen op de fiets maar met support van de bewoners in de dorpen: ‘Whity, yuh go up again? Yuh brave!’
Na uren gefietst te hebben probeerde ik me plekken te herinneren om te weten waar ik ongeveer was. Dat was niet makkelijk: na elke bocht kwam er weer een nieuwe berg, waterval of huis.
Het begon te schemeren en Rasta Oxx die bij Eits Café werkte belde me op: ‘Where are you now, are you all right?’ Dat had ik net even nodig. En dat deed hij nog twee keer, want ik wist niet waar ik precies was en stiekum ging het door me heen: ‘kom me halen!’ Maar dat zei ik niet.
Eindelijk bij de Cap aangekomen, kon ik afdalen. In het donker welliswaar, langs het soldatenkamp en toen nog een paar bochten tot Mount Edge.
Gebroken maar waanzinnig voldaan strompelde ik van m’n fiets en werd ik als een held onthaald. Spaghetti en bier smaakten me nog nooit zo goed!

9. Ontdekkingstocht langs slaven- en visserspaadjes – zuidkust

Ons avontuur begon in de vroege ochtend toen we vertrokken over een oud slavenpad richting de kust. Vier ruige Rastamannen en ik daalden in 3 uur door struikgewas af. We liepen langs grotten en over scherpe kalksteen-rotsen. Met grote kapmessen baande we ons een weg door historisch Jamaica. Er werden verhalen en grappen verteld, joints gerookt en rum gedronken.

We passeerden een sink hole, God’s Well, waar in de diepte ervan een meermin zou wonen. Meerminnen staan er bekend om dat ze een man mee naar de diepte nemen en daar kom je nooit meer uit. De Rasta’s werden er nerveus van, ook omdat het er steil en dreigend uitzag. Hier zou je na een val niet makkelijk uitkomen.

Waar de oceaan de rivier ontmloet hielden we pauze. Ik hing de hangmat op en genoot van het prachtige uitzicht. Mijn Rasta vrienden maakten thee, stookte een vuurtje, vingen krab en bakte ‘dumplins’. Deze outdoor cooking resulteerde in een feestmaal.
Daarna sprongen we allemaal in de rivier en was het tijd voor de klim terug. We wilde voor het donker weer in het dorp zijn. En dat was nog een beetje spannend omdat we de weg kwijtraakten. We besloten terug te gaan naar het voorgaande herkenningspunt en vandaaruit vonden we door de ‘bush’ het pad weer.
Uitgelaten zaten we een uur later in het donker maar onder de sterrenhemel op een veldje. De mannen maakte een vuurtje en zetten ‘bush tea’. We waren allemaal moe maar blij dat we deze tocht met elkaar konden maken en de bewoonde wereld niet al te ver meer zou zijn. Er was een band gesmeed voor het leven!

10. Afkoelen in de heuvels – Roaring River

Mijn eerste ervaring met Roaring River was niet uitnodigend door de ‘hustlers’ en toch ben ik er sindsdien vaak terug geweest. Telkens kennismakend met een nieuw gebied rondom deze minerale rivier die deels ondergronds stroomt. Ieder plekje in Jamaica is vol geschiedenis: Roaring River was in de 18e eeuw een suikerrietplantage.

De rivier volgend, het dorpje uit, geeft prachtige vergezichten over de bergen of biedt intieme beschutting. Jamaicanen houden over het algemeen erg van muziek, rum en roken. In mijn ogen een ware verstoring van mijn opgaan-in-de-natuur-beleving. Daarom hoop ik altijd nog dat ik ooit terugkeer om een week in stilte te blijven.

Tot die tijd schik ik me in de combinatie van de levendigheid van de lokale bevolking en de serene ‘stilte’. Terwijl ik in de groen-blauwe river afkoeling vind, verbind ik me met het kabbelende water, de vogels en het ruisen van de bomen. Het jolige geklets even verderop en de reggae uit de boxen vervagen naar de achtergrond.

11. Het ware dorpsleven – Manchioneal

Omdat ik geen slaapplek kon vinden in de buurt van het Roots Festival, Portland – Jamaica, volgde ik mijn intuïtie en nam de uitnodiging aan mee te rijden met een Rastaman naar het oosten van het eiland. In het midden van de nacht stopten we bij een groot, geel huis waarin ik een kamer kreeg zonder slot, maar met mosquito net.

De dagen daarop waren als een warm, exotisch bad waar ik de verborgen pareltjes van het dorp kon verkennen. Ik werd meegenomen naar kristal heldere riviertjes, blauwe, verlaten baaien en kreeg een rondtoer door de enorme tuin vol kruiden en fruit.

Vanaf het balkon zag ik ‘s ochtend de lokale bevolking met jerrycans water van de pomp komen. De Rastaman fungeerde als raadslid voor mensen uit de community. En in de avond werd er heerlijk voor me gekookt. Manchioneal, een ‘laid back’ vissersdorp, omarmde me en was even mijn thuis.